КӘсіби қазақ тілі icon

КӘсіби қазақ тілі



НазваниеКӘсіби қазақ тілі
страница4/13
Дата конвертации24.12.2012
Размер0,91 Mb.
ТипДокументы
источник
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
^

Назар аударыңыз!


Септік жалғаулары




Септіктер

Сұрақтары

Жалғаулары

Мысалы

1

Атау септік

Кім ? Не ?

-

мүсін

2

Ілік септік

Кімнің ? Ненің ?

-ның, -нің, -дың,

-дің, -тың, -тің

мүсіннің

3

Барыс септік

Кімге ? Неге ? Қайда ?

- ға, - ге, - қа, - ке,

- на, - не, -а, -е

мүсінге

4

Табыс септік

Кімді ? Нені ?

- ды, - ді, - ты,

- ті, -ны, -ні, - н

мүсінді

5

Жатыс септік

Кімде ? Неде ? Қайда ?

- да, -де, -та, -те,

- нда, - нде

мүсінде

6

Шығыс септік

Кімнен ? Неден ? Қайдан ?

- нан, - нен, - дан, - ден, - тан, -тен

мүсіннен

7

Көмектес септік

Кіммен ? Немен ?

- мен, - бен, - пен

мүсінмен


Тапсырмалар


1. Мәтінді оқып, орыс тіліне аударыңыз.

2. Мәтін бойынша берілген сұрақтарға жауап даярлаңыз.

^ 3. Көп нүкте орнына тиісті септік жалғауларын қойып жазыңыз:

Мен сурет... жұмсақ қарындаш... салдым.

Бұл қарындаш... француз... оқымыстысы Н. Конте ойлап тапты.

Мұражай... грек шеберлері... қолы... шыққан тамаша туындылар... көрдім. Мүсінші... тас..., мәрмәр... қашаған шығармалары... көрдім.


^ 4. Берілген сөздерден септік жалғаулы сөздерді теріп жазып, құрамына қарай талдаңыз:

суретшілерге, жүйелерден, жұмыстарды, алаңының, қарындаштармен, жобасы, құрылысты, қаржылар, жазуларды, шарттары.

^ 5. Берілген сөздерді септеңіз:

оқымысты, қарындаш ,суретші.

6. Сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз:

Рисунки простым карандашом это лучший способ для начала знакомства с основами техники рисования. Картинки, нарисованные карандашом, получаются красивые и естественные. Карандаш хорош тем, что им можно рисовать и в помещении и на природе. Графитный карандаш прост в использовании может быть, поэтому его часто так и называют — простой карандаш. Качество карандашного рисунка зависит не только от твердости карандаша, но и от степени заостренности его грифеля. Следует также учитывать силу нажима на карандаш и, конечно, качество используемой для рисования бумаги.

^ 7. Мына мақал – мәтелдерді жаттап ал.

а) Өнерлінің өзегі талмас.(Мастер не знает нужды.)

ә) Сабағы жаман жемістің дәні де жаман.(От плохого семени не жди хорошего племени.)

б) Жеті рет өлшеп, бір рет піш.( Семь раз отмер, один раз отрежь)

^ 8. Сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз:

Суретшінің негізгі және басты міндеті – бояуды, қалам ізін, мәрмәр мен қоланы жанды бейнеге айналдыра білу. Кез-келген картина, оның ішінде портрет те бар, суретшінің жанында көптеген әсерлердің қосылуындағы образдардан туындайды, бояуға да, не мәрмәрға да еш ұқсамайды. Әрбір суретші ішкі сырын сыртқы ортақ тілге «аударумен» айналысады.


5-тәжірибелік сабақ
^

Дүниеде түрлі өнер көп,


Өнерді тапқан шебер көп.

Халық мақалы


Қыл қалам

Суретшілер пайдаланатын қыл қалам әр түрлі болады. Акварель бояулар үшін ақ тиін, күзен секілді ұсақ хайуандардың құйрық қылы

пайдаланылады. Өйткені, акварельге қажет қыл қалам әрі жұмыр, әрі тығыз болуға тиісті. Майлы бояуға ақ түсті тікенек қылтанақтар пайдаланылады. Олар жұмыр емес, қалақ тәрізді жалпақ келгені ләзім. Үлкен қыл қаламмен бояу тұтас жазылатын үлкен таңдақтарды, кішкене қыл қалам шығарманың майда детальдерін бояйды. Қыл қаламның сыртына: 1,2,3,4, одан да көп цифрлар салынады. Цифр неғұрлым үлкен болған сайын қыл қалам да соғұрлым үлкен болады.


Сөздік



Тиін – белка

Қыл қалам – кисточка

Күзен – хорек

Жұмыр – круглый

Хайуандар – животные

Ұсақ – мелкие

Тікенек – колючка

Қылтанақтар – шерстинка


Өз түсінігіңізді айқындайтын сұрақтар:

  1. Суретшілер қандай қыл қаламды пайдаланады?

  2. Акварель бояулар үшін нелердің құйрық қылы пайдаланылады?

  3. Акварельге қажет қыл қалам қандай болу керек?

  4. Майлы бояуға қандай қылтанақтар пайдаланылады?

  5. Үлкен қыл қаламмен нелерді бояйды?

  6. Қыл қаламның сыртына нелер салынады?

  7. Кішкене қыл қаламмен нелерді бояйды?



Назар аударыңыз!

Көптік жалғаулары


Сөзге көптік мағына беретін қосымшаларды көптік жалғаулары деп атайды.


Сөздің соңғы дыбысы

Көптік жалғауы

Мысалы

1 Дауысты немесе үнді р, у, й дауыссыздарынан соң

- лар, - лер

жұмысшылар

2 Ұяң з,ж немесе үнді л,м,н,ң дауыссыздары -

нан соң

- дар, - дер

тәсілдер

3 Қатаң дауыссыздар -

дан соң

-тар, -тер

жарылыстар



Тапсырмалар


^ 1. Мәтінді оқып, орыс тіліне аударыңыз.

2. Мәтіннен көптік жалғаулы сөздерді теріп жазыңыз.

3. Берілген сұрақтарды пайдалана отырып, тақырып бойынша өзара әңгімелесіңіздер.

4. Берілген сөздерге көптік жалғауын жалғаңыз:

қыл қалам, суретші, шебер , кенеп , бояу, қарындаш, мүсін, өнім,бұйым, сурет, көрме , кескін , әдіс, кешен ,монумент.

5. Қазақ тіліне аударыңыз:

Под рукой должен быть сосуд с чистой водой и губка, которая как правило, участвует в процессе наравне с кистями.

Сухая кисть используется в графической технике.

^ 6. Көп нүкте орнына тиісті көптік жалғауларын қойып жазыңыз.

Қазіргі бейнелеу өнері еркін ойлауға жол ашты, тарих бетінің талай жасырын ақтаңдақ ...ы көркем шығарма ретінде дүниеге келді.Қазақстанның суретші ... інің қол жеткізген табыс ...ы бүкіләлемдік мәдени кеңістік ...ден көрінуде. Жаңа ғасыр суретші ...і бейнелеу өнерінің беделін арттыра беретіні анық.

^ 7. Көп нүктенің орнына "ы" немесе "і" әрпін қойып, өлеңді жатта.

Ұл...м, қыз...м - жан жұлд..з...м,

Бақыт...м сен өм...рдегі.

Сен...ң нұрл... жарқ...н жүз...ң,

Шаттанд...рған күнде мен... .

(С.Жиенбаев)

^ 8. Сөйлемдерді мәнерлеп оқып, орыс тіліне аударыңыз.

Оқушылар біз «Көбелектер» деген тақырыпқа композиция құрамыз. Әдемі көбелектерді салмастан бұрын «симмитрия» деген сөзбен танысамыз. «Симмитрия» деп қандай да заттың немесе бұйымның екі бүйірі немесе екі жағының тепе тең болуы. Мысалы: жапырақ, саңырауқұлақ, өрнек, құмыра, қоңыз. Көбелекті бейнелеу үшін бізге: қарындаш, альбом, палитра тақтайшасы, акварель краскасы, №1, №3, №6 қылқаламдар, керек. Суретті салмастан бұрын форматқа көбелектің орнын композициялық тұрғыда белгілеп аламыз. Яғни орналасу бағыты форматтың ортасы болу керек.

9^ . Эпиграфта берілген халық мақалын түсіндіріңі.


6-тәжірибелік сабақ


Көркемдік талғам дегеніміз— әсемдікті ажыратар,

нағыз сұлулықты жалған сұлулықтан ажырата білу қабілеті.

^ А. Б. Салтыков


Тушь

Қазіргі уақытта тушьтар сурет салуда өте кеңінен қолданылады. Әсіресе, тушьтар комиктер мен сайқымазақтардың суретін салуда жиі кездеседі. Кез келген туштың бір түрімен салынған суреттер күн сәлесіне , т. б. құбылыстарға төзімді болып келеді. Кәдуілгі тушь - сұйқылт қара бояу. Ол сонымен қоса қатты кесек күйде де ұшырасады. ХІХ ғасырдың ортасына дейін, қаз қауырсыны қолданылып келсе, одан соң металдан жасалған қаламұш қолданылады. Жапон суретшілері, күйені желімге, муға, хош иісті заттарға араластыра езіп тушьтарды өз қолдарынан жасайды. Сол қоспадан сіріңке қорапшасының көлеміндей кесек плиталар жасап, әбден кептіреді. Жұмыс жасар алдында әлгі кесек бояуларды шыныға не тарелкаға үйкеп ұнтақтап, суға ерітеді.

Жапон суретшілерінің бейнелеу өнерінде өз дәстүр, өз ерекшеліктері бар. Мәселен, олар белгілі бір нәрсенің суретін салу үшін соған арналған белгілі бір тушь түрін ғана қолданады. Олар суретті арнайы қыл қаламдармен салады.Тушьпен сурет салуға қыл қалам да, темір қаламұш та жарай береді.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




Похожие:

КӘсіби қазақ тілі iconҰлты: Қазақ Азаматтығы: Қазақстан Республикасы Тұрғылықты мекен – жайы
Тілдік дағдылары: қазақ тілі – ана тілі, орыс тілі – еркін, ағылшын тілі сөздікпен
КӘсіби қазақ тілі iconҰлты: Қазақ Азаматтығы: Қазақстан Республикасының азаматы Тұрғылықты мекен – жайы
Тілдік дағдылары: қазақ тілі – ана тілі, орыс тілі – еркін, ағылшын тілі сөздікпен
КӘсіби қазақ тілі iconПәндік – циклдік комиссия қазақ тілі және қазақ әдебиеті Тұралулы мүшелерді оқыту. Курстық жұмыс Жиганшина А. Қ., Қазақ тілі мен
Сондықтан мектепте қазақ тілін оқытуды жақсарта түсі – қазіргі кезеңдегі өмірдің өз талабы, өзекті ісі болып отыр. Қазір қазақ тілі...
КӘсіби қазақ тілі icon105 НҰСҚа аты-жөні Қала (Облыс) Аудан Мектеп Сынып Талапкердің қолы 2011 Назар аударыңыз!
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
КӘсіби қазақ тілі icon101 НҰСҚа аты-жөні Қала (Облыс) Аудан Мектеп Сынып Талапкердің қолы 2011 Назар аударыңыз!
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
КӘсіби қазақ тілі icon102 НҰСҚа аты-жөні Қала (Облыс) Аудан Мектеп Сынып Талапкердің қолы 2011 Назар аударыңыз!
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
КӘсіби қазақ тілі icon103 НҰСҚа аты-жөні Қала (Облыс) Аудан Мектеп Сынып Талапкердің қолы 2011 Назар аударыңыз!
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
КӘсіби қазақ тілі icon104 НҰСҚа аты-жөні Қала (Облыс) Аудан Мектеп Сынып Талапкердің қолы 2011 Назар аударыңыз!
Сұрақ кітапшаcы қазақ тілі, Қазақстан тарихы, математика, физика, химия, биология, география, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті,...
КӘсіби қазақ тілі iconД. Айтказина КӘсіби қазақ тілі
Биология, экология, география, туризм мамандықтарының студенттеріне арналған оқу құралы
КӘсіби қазақ тілі iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі л. Н. Гумилев атындағы еуразия ұлттық университеті «6М011700 – Қазақ тілі мен әдебиеті (қазақ әдебиеті)»
«6М011700 – Қазақ тілі мен әдебиеті (қазақ әдебиеті)» мамандығы бойынша магистратураға түсушілерге арналған арнайы пән
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kze.docdat.com 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы